Алынды: 2026 жылғы 27 сәуір
Қабылданды: 2026 жылғы 12 маусым
Онлайн жарияланды: 2026 жылғы 17 маусым
ӘОЖ 615.214(574)
DOI: 10.53511/pharmkaz.2026.3.2
ПСИХИАТРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ НАРКОЛОГИЯЛЫҚ НАУҚАСТАРДАҒЫ
ПСИХОФАРМАКОТЕРАПИЯ ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
БИДАН Н.М. ¹, ДАТХАЕВ У.М. ¹, СЕРИКБАЕВА Э.А. ¹, УМУРЗАХОВА Г.Ж. ², УТЕГЕНОВА Г.И. ², ЖАКИПБЕКОВ К.С. ¹, БОШКАЕВА А.К. ¹
¹ С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті,
Алматы, Қазақстан
² «Оңтүстік Қазақстан медицина академиясы» АҚ, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы
Кіріспе. Психиатриялық және наркологиялық бейіндегі пациенттердегі психофармакотерапия көбінесе біріктірілген емдеу сызбаларын қолданумен және жоғары дәрілік жүктемемен сипатталады, бұл полипрагмазия мен дәрілік өзара әрекеттесулер қаупін арттырады.
Зерттеудің мақсаты. Нақты клиникалық тәжірибе жағдайында психиатриялық және наркологиялық бейіндегі пациенттердегі психофармакотерапия құрылымы мен дәрілік жүктеменің ерекшеліктерін бағалау.
Материалдар мен әдістер. Психикалық денсаулық орталығында стационарлық ем қабылдаған психиатриялық және наркологиялық бейіндегі 100 пациенттің медициналық құжаттамасына ретроспективті талдау жүргізілді.
Дәрілік тағайындаулар құрылымы, бір мезгілде қолданылған препараттар саны және біріктірілген терапия ерекшеліктері зерттелді.
Нәтижелері. Наркологиялық бейіндегі пациенттерде психиатриялық топпен салыстырғанда дәрілік жүктеменің жоғары екендігі анықталды. Бір пациентке шаққандағы тағайындалған препараттардың орташа саны наркологиялық топта 16,0, ал психиатриялық топта 8,1 құрады. Ең жиі қолданылған препараттарға галоперидол, аминазин, диазепам, карбамазепин және вальпрой қышқылы препараттары кірді. Біріктірілген терапияның
жоғары жиілігі полипрагмазияның кең таралғанын көрсетті.
Талқылау. Алынған нәтижелер психиатриялық және наркологиялық тәжірибеде біріктірілген психофармакотерапияның кең таралғанын растап, жоғары дәрілік жүктеме жағдайында терапия қауіпсіздігін тұрақты мониторингтеу қажеттілігін көрсетеді.
Қорытынды. Ретроспективті талдау, әсіресе наркологиялық бейіндегі пациенттер арасында, полипрагмазияның жоғары таралғанын көрсетті. Алынған мәліметтер психофармакотерапияны оңтайландыру мен дәрілік тағайындаулар қауіпсіздігін тұрақты бақылаудың маңыздылығын растайды.
Түйінді сөздер: психофармакотерапия, психотроптық препараттар, полипрагмазия, психиатрия, наркология, дәрілік қауіпсіздік.
