Алынды: 2026 жылғы 22 шілде
Қабылданды: 2026 жылғы 09 қазан
Онлайн жарияланды: 2026 жылғы 30 қазан
ӘОЖ: 615.322:543.06
DOI: 10.53511/pharmkaz.2026.5.14
Мақала түрі: Түпнұсқа ғылыми мақала
ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНДА ӨСЕТІН МАСАҚША ДЕНДРОСТЕЛЛЕРА (DENDROSTELLERA AMMODENDRON) ШӨБІНІҢ ФИЗИКА-ХИМИЯЛЫҚ САПА КӨРСЕТКІШТЕРІН ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒАЛАУ
Мерханова Б.Н. 1, Орынбасарова К.К. 2, Рахманова Г.С. 2, Турсубекова Б.И. 1
1М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы
2«Оңтүстік Қазақстан медицина академиясы» АҚ, Шымкент қ., Қазақстан Республикасы
Кіріспе. Дәрілік өсімдік шикізатының физика-химиялық сапа көрсеткіштерін зерттеу оны бастапқы сипаттау және болашақтағы фармакогностикалық стандарттау үшін қажет.
Мақсаты. Түркістан облысында жиналған Dendrostellera ammodendron жерүсті бөліктерінің жекелеген физика-химиялық сапа көрсеткіштерін алдын ала сипаттау.
Материалдар мен әдістер. 2026 жылғы маусымда Түркістан облысының Шардара өңірінде гүлдеу кезеңінде жиналған Dendrostellera ammodendron өсімдігінің жерүсті бөліктері зерттелді. Електік талдау, кептіру кезіндегі масса жоғалуын, жалпы және қышқылда ерімейтін күлді, бөгде қоспаларды, сондай-ақ әртүрлі еріткіштермен алынған құрғақ қалдықты анықтау әдістері қолданылды. Әр еріткішпен экстракция бір рет жүргізілді (n=1).
Нәтижелер. Жалпы күл мөлшері 2,20 ± 0,20% (n=5) болды. Кестедегі деректер бойынша қышқылда ерімейтін күлдің орташа мөлшері 0,461% құрады. Бастапқы және соңғы өлшеу массаларынан қайта есептелген кептіру кезіндегі масса жоғалуы орта есеппен 6.27 ± 1.75% (n=5) болды; өлшеу хаттамасында бір үлгінің кептіру барысында массасы артқаны тіркелгендіктен, бұл нәтиже алдын ала деп бағаланады. Экстракция кезінде алынған құрғақ қалдық массалары 0,06–0,63 г аралығында болды.
Қорытынды. Алынған нәтижелер зерттелген өсімдік материалындағы кейбір физика-химиялық көрсеткіштерді алдын ала сипаттайды. Бір реттік экстракция нәтижелері еріткіштердің салыстырмалы тиімділігі туралы түпкілікті қорытынды жасауға жеткіліксіз.
Түйінді сөздер: Dendrostellera ammodendron; дәрілік өсімдік шикізаты; физика-химиялық көрсеткіштер; жалпы күл; қышқылда ерімейтін күл; ылғалдылық; экстрактивті заттар.
количество просмотров / 👁 63