Алынды: 16.05.2026
Қабылданды: 02.06.2026
Онлайн жарияланды: 17.06.2026
ӘОЖ: 615.12:614.2(574)
DOI: 10.53511/pharmkaz.2026.3.8
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АМБУЛАТОРИЯЛЫҚ ДӘРІЛІК ҚАМТАМАСЫЗ
ЕТУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ДӘРІХАНА ПУНКТТЕРІНДЕ GOOD PHARMACY PRACTICE (GPP)
ҚАҒИДАЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ ЕНГІЗУДІҢ ТИІМДІЛІГІ
Аколбекова Д.А.¹, Арыстанов Ж.М.¹
¹ «Астана медицина университеті» КЕАҚ, Астана қ., Қазақстан
Кіріспе. Амбулаториялық дәрілік қамтамасыз ету жүйесінде фармацевтикалық көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыру дәріхана пункттерінде стандартталған ұйымдастырушылық тәсілдерді енгізуді талап етеді. Біріздендірілген рәсімдердің болмауы, дәрілік заттарды босату процестерінің фрагментациясы және ішкі сапа бақылауының жеткіліксіздігі пациенттерге қызмет көрсету уақытының ұлғаюына, қателіктер жиілігінің артуына және пациенттердің қанағаттану деңгейінің төмендеуіне алып келеді. Осы жағдайда Good Pharmacy Practice
(GPP) қағидаларын енгізу фармацевтикалық қызметті оңтайландырудың тиімді құралы ретінде қарастырылады.
Материалдар мен әдістер. Зерттеу 2025–2026 жылдары «дейін–кейін» квазиэксперименттік дизайн негізінде жүргізілді. Зерттеуге амбулаториялық-емханалық ұйымдардың дәріхана пункттері (n = 22) енгізілді. Ұйымдастырушылық енгізу автор әзірлеген әдістемелік ұсыныстар мен 6 стандартты операциялық рәсім (СОР) жүйесі негізінде жүзеге асырылды. Тиімділігі қызмет көрсету уақыты, күту ұзақтығы, дәрілік заттарды босатудағы қателіктер жиілігі, операциялардың қадағалануы және пациенттердің қанағаттану деңгейі (n = 200)
бойынша бағаланды.
Нәтижелер. GPP қағидаларын енгізу пациенттерге қызмет көрсету уақытын 10–15 минуттан 5–7 минутқа дейін (~40–50%) қысқартуға және күту ұзақтығын 30–60 минуттан 10–20 минутқа дейін (2–3 есе) төмендетуге мүмкіндік берді. Дәрілік заттарды босатудағы қателіктер жиілігі 8–10%-дан 1–2%-ға дейін төмендеді. Операциялардың қадағалануы қолданылған ішкі бақылау жүйесі шеңберінде барынша қолжетімді деңгейге жетті. Пациенттердің қанағаттану деңгейі 62–68%-дан 85–92%-ға дейін артты (~25–30 пайыздық тармақ).
Талқылау. Алынған нәтижелер GPP қағидаларын ұйымдастырушылық енгізудің фармацевтикалық процестерді оңтайландыруға, дәрілік заттарды босату сапасы мен қауіпсіздігін арттыруға және амбулаториялық дәрілік қамтамасыз ету жүйесінде фармацевтикалық қызметтің қолжетімділігін жақсартуға ықпал ететінін көрсетеді.
Қорытынды. GPP қағидаларын ұйымдастырушылық енгізу дәріхана пункттерінің қызмет тиімділігін арттырады және Қазақстан Республикасының амбулаториялық дәрілік қамтамасыз ету жүйесін жетілдірудің тәжірибеге бағытталған құралы ретінде қарастырылуы мүмкін.
Түйінді сөздер: Good Pharmacy Practice; GPP; дәріхана пункттері; амбулаториялық дәрілік қамтамасыз ету; стандартты операциялық рәсімдер; фармацевтикалық қызмет; фармацевтикалық көмектің сапасы; дәрілік заттарды босату.
количество просмотров / 👁 125